خلیج فارس در آثار مرکز مطالعات و تحقیقات ارتش
جنگ ایران و عراق یکی از بزرگترین تراژدیهای انسانی در تاریخ معاصر است. نزدیک به یک میلیون نفر در این جنگ کشته ویا شهید و هزاران نفر مجروح شدند. رژیم بعث عراق تهاجم تمام عیاری را در 31 شهریور 1359 بر ضد ایران شروع کردند. پیش از این حمله درگیریهای مرزی وجود داشت. رژیم بعث عراق به پیروزی برق آسا بر همسایهای امید داشت که به تازگی یک انقلاب مردمی را پشت سر گذاشته بود. اما به رغم پیروزیهای اولیه، نیروهای جمهوری اسلامی ایران با بسیج نیروهای خود مناطق اشغال شده اولیه را آزاد کردند. سرانجام جنگ در 29 مرداد1367 پایان یافت. در این جنگ دست کم دهها کشور از لحاظ تجهیزات و ادوات جنگی و نیروی انسانی به رژیم بعث عراق کمک میکردند ولی جمهوری اسلامی ایران به تنهایی و با اتکال بر خداوند متعال و رهبری ولی فقیه زمان این واقعه عظیم را با پیروزی پشت سر گذاشت.
در زیر به چند واقعه مهم در خلیج فارس و حمایتهای استکبار جهانی و در راس آن آمریکا از رژیم بعثی عراق در سالهای دفاع مقدس به رشته تحریر در آمده است:
عملیات مروارید:
رژیم بعث عراق همواره از نقطه نظر دسترسی به آبهای آزاد با مشکل مواجه بود، زیرا تنها مرز دریایی آن کشور به مصب رودخانه اروندرود و خور عبدالله در قسمت شمال خلیج فارس محدود میگشت. این کشور با هدف صدور نفت خود و اعمال حاکمیت در منطقه شمالی خلیج فارس، اقدام به ساخت سکوهای نفتی البکر و الامیه نموده بود.
دشمن علاوه بر صدور نفت از تاسیسات مذکور بهرهبرداری نظامی نیز به عمل میآورد. نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران طرحهای عملیاتی پیشبینی شده خود را جهت دستیابی به اهداف ذیل به مرحله اجرا گذارد:
1- نابودی و محبوس نمودن نیروی دریایی دشمن و انهدام سکوهای نفتی البکر و الامیه.
2- قطع ارتباط دریایی و خطوط مواصلاتی دشمن به دریا و جلوگیری از صدور نفت.
3- تامین خطوط مواصلاتی دریایی نیروهای خودی و حفظ سیادت و صیانت دریایی جمهوری اسلامی ایران در خلیج فارس، دریای عمان و تنگه هرمز.
با توجه به اهداف مذکور در سپیده دم هفتم آذر ماه 1359 قهرمانان نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران با پشتیبانی عقابان تیز پرواز نیروی هوایی، درسی فراموش نشدنی به مزدوران دریایی دشمن دادند به طوری که در لحظات اولیه عملیات مروارید، توانستند هفت ناوچه مدرن و «اژدرافکن» عراق موسوم به «اوزا» را در حوالی سکوهای نفتی «البکر و الامیه» که جنبه اقتصادی مهمی برای دشمن داشت، به قعر دریا بفرستند و دو فروند هلی کوپتر و یک فروند هواپیما «میگ» عراقی را در دریا سرنگون کنند.
در این عملیات بیش از 90 درصد از یگانها و نیروهای پشتیبانیکننده ناوگان درگیر دریایی دشمن و سکوهای البکر و الامیه منهدم گردید و عملاً صدور نفت عراق از طریق دریا قطع شد.
و از این رو بود که بنا بر فرمان امام راحل (ره) در سال 1359 روز هفتم آذر به نام «روزنیروی دریایی» لقب گرفت.
صدام در روز دهم آذر ماه 1359 در جلسهای از عملیات مروارید به عنوان بدترین خبر در طول زندگی خود یاد کرد.
جنگ نفتکش ها:
برای نخستین بار عراق به ترمینال نفتی ایران در جزیره خارک در 2 مهر 1359 حمله کرد و20 روز بعد تعدادی مخازن سوخت را در تهران مورد حمله قرار داد و قبل آن نیز 150 مخزن ذخیره نفت را در آبادان به آتش کشید. میدان نفتی نوروز نزدیکترین حوزه نفتی فلات قاره ایران به جبهه جنگ، مورد اصابت قرار گرفت. در عین حال آنچه «جنگ نفتکش ها» نامیده شد، تاثیر ویژهای بر آغاز جنگ در خلیج فارس داشت.
همچنین بنابر آمارهایی که منتشر شده است تا دهم آذر 1366 بیش از 400 فروند کشتی در آبهای خلیج فارس مورد حمله قرار گرفتند که مسئولیت حمله به بیش از 300 فروند آن را عراقیها رسماً به گردن گرفتند که موجب کاهش صادرات نفتی ایران شد.
مقابله به مثل در جنگ نفتکش ها:
سیاست مقابله به مثل در خلیج فارس از سال 1363 آغاز شد. چنانچه در سالهای 61 و 62 با وجود حملات دشمن به خارک و نفتکشها (در کل 38 مورد) ایران هیچ واکنشی از خود نشان نداد تا اینکه از نیمه دوم 1362 با انتشار گزارش تحویل هواپیمای «سوپراتاندارد» به عراق، نگرانی ایران افزایش یافت. از این رو ایران با هدف بازدارندگی، موضوع مسدود کردن تنگه هرمز را مطرح کرد. امام راحل نیز خطاب به کشورهای منطقه و کشورهایی که از نفت استفاده میکنند هشدار داد که دولت ایران با قدرت تنگه هرمز را مسدود میکند اما نظر به این که ماهیت سیاستهای آشوب طلبانه حزب بعث به دلیل نگرانی از شکست در جنگ منشاء بحران آفرینی در خلیج فارس ارزیابی میشد لذا از قرار گرفتن در مسیر سیاستهای دشمن اجتناب شد و به همین دلیل ایران به جای مسدود کردن تنگه هرمز سیاست جدیدی را اتخاذ کرد و در اردیبهشت 63 نخستین مقابله به مثل ایران، حمله به نفتکش دشمن بود و «کاروان اعزام به جبهه با نام کاروان راهیان خلیج فارس طراحی و اجرا شد ». در این مرحله از اقدامهای دریایی وهوایی ارتش استفاده میشد. طبق آمارهای موجود ایران از سال 1363 جمعا 180 مورد حمله و دشمن 215 مورد حمله انجام دادند.
عملیات والفجر 8:
در بهمن ماه سال 1364 در ساعت 22 عملیات بزرگی با رمز یا فاطمه الزهرا (س) در منطقه عملیاتی جزیره فاو، شمال شلمچه تا کوشک شروع گردید که نیروی دریایی سپاه پاسداران، نیروهای بسیج و ارتش جمهوری اسلامی ایران در این عملیات شرکت داشتند.
عملیات والفجر هشت معروف به فتح فاو به منظور کوتاه کردن دست رژیم متجاوز عراق از آبهای خلیج فارس توسط رزمندگان اسلام به اجرا در آمد؛ در این عملیات مهم، دلیرمردان ایران برای عبور از اروندرود تاکتیکهای جدیدی بکار گرفتند. اقدام فوق، حیرت تمام کارشناسان نظامی را بر انگیخت و به لحاظ سیاسی نگرانی عمیقی را در حامیان رژیم عراق ایجاد کرد. عملیات تصرف فاو از عملیاتهای بینظیر آبی-خاکی و عبور از رودخانه محسوب میشود که پس از 6 روز قسمتی از جزیره فاو به تصرف در آمد تا در نهایت در تاریخ 8/2/65 در اثر حمله رزمندگان، دشمن مجبور به قبول واقعیتهای میدان رزم گردید و بعد از 78 روز به عنوان طولانیترین عملیات با موفقیت به پایان رسید.
جنگ ایران و عراق یکی از بزرگترین تراژدیهای انسانی در تاریخ معاصر است. نزدیک به یک میلیون نفر در این جنگ کشته ویا شهید و هزاران نفر مجروح شدند. رژیم بعث عراق تهاجم تمام عیاری را در 31 شهریور 1359 بر ضد ایران شروع کردند. پیش از این حمله درگیریهای مرزی وجود داشت. رژیم بعث عراق به پیروزی برق آسا بر همسایهای امید داشت که به تازگی یک انقلاب مردمی را پشت سر گذاشته بود. اما به رغم پیروزیهای اولیه، نیروهای جمهوری اسلامی ایران با بسیج نیروهای خود مناطق اشغال شده اولیه را آزاد کردند. سرانجام جنگ در 29 مرداد1367 پایان یافت. در این جنگ دست کم دهها کشور از لحاظ تجهیزات و ادوات جنگی و نیروی انسانی به رژیم بعث عراق کمک میکردند ولی جمهوری اسلامی ایران به تنهایی و با اتکال بر خداوند متعال و رهبری ولی فقیه زمان این واقعه عظیم را با پیروزی پشت سر گذاشت. در زیر به چند واقعه مهم در خلیج فارس و حمایتهای استکبار جهانی و در راس آن آمریکا از رژیم بعثی عراق در سالهای دفاع مقدس به رشته تحریر در آمده است:
عملکرد آمریکا در خلیج فارس
در حمایت از صدام
آمریکا برای شکست ایران در جنگ با رژیم بعث از هیچ کوششی فروگذار نکرد. در ذیل به عملکردهای مستقیم آمریکا در خلیج فارس در حمایت از دشمن و علیه ایران که تا مرحله جنگ مستقیم با ایران نیز کشیده شد میپردازیم:
اگرچه هدف آمریکا از قشون کشی به خلیج فارس تامین آزادی کشتی رانی اعلام شده بود، ولی نیروهای آمریکایی کمترین واکنشی نسبت به حملات ارتش رژیم بعثی نشان نمیدادند، حال آنکه این حملات آزادی تردد کشتیها را در خلیج فارس مختل میکرد. دشمن با حمایت آمریکا در 16 مهر 1359 قسمت شمالی سواحل ایران را منطقه ممنوع اعلام کرد. پس از آن در 2 مرحله دیگر این منطقه را تا شعاع 50 مایلی اطراف پایانه نفتی خارک گسترش داد و مصمم بود تا از این طریق مانع صدور نفت ایران شود چرا که برخلاف دشمن، ایران تقریباً فقط از خلیج فارس و تنگه هرمز میتوانست نفت را صادر کند لذا هشدار داده بود به هر شناوری که به این منطقه وارد شود حمله میکند. تا بهار 1366 عراق به کشتیهای بیطرف با استفاده از هواپیماهای سوپراتاندارد و میراژ اف1 مجهز به موشکهای اگزوسه لطمات و خسارات جانی و مالی بسیاری وارد آورده بود، حتی نفتکشهای حامل پرچم عربستان سعودی متحد نزدیک رژیم بعثی هم از این حملات مصون نمانده بود. بیاعتنایی آمریکا تنها خاص حملات هوایی عراق نبود بلکه ناوهای آمریکایی نسبت به مین گذاریهای رژیم بعثی هم سکوت اختیار کردند.
عراق به مینگذاری آبهای نزدیک سواحل ایران بسنده نمیکرد و مینهای فراوانی در آبهای بینالمللی رها کرده بود. نفتکشهای متعددی که با پرچم دولتهای بیطرف حرکت میکردند نیز با این مینها برخورد کردند. آمریکا که نسبت به مین گذاریهای رژیم بعث عراق، اینچنین ساکت و بیتحرک بود در عوض با عملیات مینگذاری که به ایران نسبت میداد به صورت نامتناسب و با خشونت تمام به مقابله بر میخاست. در 30 شهریور 1366 هلی کوپتر آمریکا با این ادعا که کشتی ایرانی در حال مینگذاری بوده است، به کشتی تجاری “ایران اجر” با محموله شیشه حمله ور شد. مقامات آمریکایی هیچ دلیلی که نشان دهنده این امر باشد ارائه نکردند و فیلمی که نشان دهد کشتی در حین عملیات به توقیف درآمده است را به معرض نمایش نگذاشتند. سپس اعلام کردند فیلمها قابل ارائه نیستند و پس از چند روز کشتی مذکور را منهدم کردند.
البته روشن بود که هدف آمریکا از این عمل قلدر مآبانه وارد کردن ضربهای به ظرفیت تولید نفت ایران و کاستن آن بود. در بهار سال 1363 با حملات گسترده دشمن به نفتکشهای بیطرف حامل نفت ایران در اطراف پایانه نفتی جزیره خارک، صدور نفت ایران عملاً دچار وقفه شد. اما زمانی که ایران میخواست متقابلاً مانع جریان نفت رژیم بعث از طریق کویت شود دولتهای مرتجع عرب خلیج فارس، تحت حمایت آمریکا یک صدا به اعتراض برخاستند. درخواست دولتهای عضو شورای همکاری خلیج فارس از شورای امنیت برای تشکیل جلسه فوقالعاده در حقیقت با حمایت آمریکا عملی شد. این اقدام به شکلی برق آسا به تصویب قطعنامه 552 در اول 12 خرداد 1363 منتهی شد.
این قطعنامه حمله به کشتیهای تجاری را که از مبداء یا به مقصد بندرهای کویت و عربستان سعودی در حرکت هستند، محکوم کرد ولی هیچ ذکری از حملات عراق به کشتیهایی نکرد که به بندرهای ایران رفت و آمد میکردند در صورتی که تعداد حملات رژیم بعث عراق بسیار بیشتر و شدیدتر و چند سال بود که ادامه داشت. از 18 بهمن 1365 نیروی دریایی آمریکا به مراقبت نظامی از نفتکشهای کویتی باعنوان «عملیات اراده جدی» روی آورد. در 10 تیر 1366 وزیر دفاع آمریکا اعلام کرد که 11 نفتکش کویتی به زیر پرچم آمریکا رفتهاند. تصمیم به اعطای پرچم آمریکا سازگاری کامل با همه سیاستهای آمریکا از آغاز جنگ داشت که بار دیگر پرده از تلاش مداوم ایالات متحده برای حمایت از عراق برداشت.
عملیات حمله به سکوهای نفتی ایران
حمله نیروی دریایی آمریکا به سکوهای سلمان و نصر ایران در اواخر جنگ ایران و عراق در سال 1367 صورت گرفت که به تلافی برخورد یک مین دریایی رها شده از کشتی مینگذاری ایران به ناوچه آمریکایی ساموئل بی. رابرتز اجرا شد. بدنبال این حمله نیروی دریایی هر دو کشور با یکدیگر درگیر شدند. در این عملیات ناوچه جوشن در نزدیکی منطقه عملیات هدف جنگ الکترونیکی ناوهای آمریکا قرار گرفت.
درتداوم این عملیات مقابله با تجاوزگران، ناوشکن سهند و سبلان از بندرعباس به صحنه عملیات مامور میگردند و ناوشکن سهند موفق به انهدام یک فروند هواپیمای دشمن شده و خود آماج موشکهای دشمن قرار میگیرد و ناوشکن سبلان نیز دچار آسیب دیدگی گردیده و با اقدام سریع یگانهای منطقه یکم بندرعباس نجات مییابد.
حمله به هواپیمای مسافربری ایرباس
سیاست خصومت آمیز آمریکا نسبت به ایران و بازگذاردن دست فرماندهان ناوگان جنگی آمریکا در تشخیص و توصیف اعمال یا مقاصد خصمانه، به یقین زمینه ساز فاجعه سرنگونی هواپیمای مسافربری ایران با275 مسافر و15 خدمه بود. در چنان اوضاعی بود که در تاریخ 12 تیر 1367 هواپیمای خطوط هوایی جمهوری اسلامی ایران با خونسردی هدف ناوجنگی وینت سنتس امریکا که بطور غیرقانونی وارد آبهای ایران در خلیج فارس شده بود قرار گردید و فاجعهای رخ داد که در تاریخ هواپیمایی بینالمللی سابقه نداشت. این فاجعه دهشتناک نقطه اوج و آخرین حلقه سلسله اقدامات خصومت بار آمریکا بر ضد ایران از آغاز جنگ ایران و عراق تا پایان آن بود و همچنان ادامه دارد.
تهیه کننده: ناخدا دوم محمد علی سیفی
با همکاری سازمان حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس آجا
منبع خبر : حمایت کشورهای غربی و عربی از عراق در جنگ ایران و عراق، ویژه نامه سروقامتان روزنامه جوان. - همشهری دیپلماتیک، شماره 66، دوم مهر 1384، آمریکا و جنگ ایران و عراق. - تارنمای www.sajed.ir تاریخ مشاهده: 22/9/87. - آلن فریدمن، گروه مترجمان، مرکز مطالعات و تحقیقات
چکیده: ماهی نارنجی کوچولو با یه مین دریایی آشنا میشه و به کمک نقشه ی ماهی بنفش، اون مین رو با کمک غواص های نیروی دریایی ارتش خنثی می کنن تا خلیج فارس برای کشتی های ایرانی امن باشه.
عنوان: خلیج فارس
نویسنده: رویا شاه حسین زاده
ناشر: نشر صف
نوبت و سال انتشار: اول - 1390
قیمت: 500 تومان
شابک: 9786006238081
موضوع کلی: داستان دفاع مقدس – کودک و نوجوان